کد خبر: 25849861
تاریخ انتشار: چهارشنبه 05 اسفند 1394
خانه » سایت های خبری » حزب الله سایبر » در چه صورت می توان کشور را بدون نفت اداره کرد؟
نسخه چاپی
ارسال به دوستان

به گزارش چی 24 به نقل از حزب الله سایبر:

حزب الله سایبر- علی سعد

بعد از اجرایی شدن برجام در دی ماه گذشته، مباحث بسیاری در محافل علمی و تصمیم گیران در خصوص شیوه استفاده از منابع ارزی آزاد شده در کشور انجام شد. رهبر معظم انقلاب نیز از چند سال پیش با تکیه بر کلید واژه اقتصاد مقاومتی تلاش داشتند جهت گیری مسئولین کشور را به سمتی معطوف کنند که با ایجاد تغییر و تحول در ساختار اقتصادی کشور، آن را به گونه ای سامان دهند که حداکثر مقاومت را در برابر متغیر های فرا سرزمینی داشته باشد. این گونه از اقتصاد که در حال حاضر مطالعات آکادمیک بسیاری در سطح جهان در خصوص آن انجام شده است برای اجرا در کشور نیاز دارد تا وابستگی بودجه ای دولت به نفت را قطع کند تا هم از تأثیر نوسانات قیمت نفت در بازار های جهانی کشور را مصون بدارد و هم اینکه بحث تحریم نفت را از گزینه های روی میز دشمنان ملت خارج کند.

متأسفانه آنچه که در دو ماه گذشته شاهد آن بودیم این است که مسئولین دولتی، با ذوق زدگی و سفر شتابزده به دو کشور اروپایی، قرارداد هایی با مجموع ارزش 50 میلیارد دلار با شرکت های دو کشور ایتالیا و فرانسه بستند تا نشان دهند تجربه تحریم های 4 سال گذشته، تأثیری بر تصمیم گیری های آنها ندارد و همچنان شیوه مد نظر مدیریتی شان خرج دلار های حاصل از فروش منابع زیر زمینی و عقد قرار داد و خرید کالا از کشور های اجنبی است. در لایحه بودجه سال 95 نیز با وجود کاهش قیمت نفت تا کانال 25 دلاری، وابستگی بودجه به نفت 35 درصد برآورد شده است و این به معنای آن است که دولت تلاش دارد تا سال آینده به صادرات 2.5 میلیون بشکه ای برسد و تمام درآمد حاصل از آن را با کسر سهم صندوق توسعه ملی، در بودجه جاری کشور خرج کند. این منش مدیریتی که از زمان دوره قاجار با اندکی فراز و نشیب مانده می تواند به تهدیدی جدی برای کشورمان در سال های آینده بدل گردد. این در حالی است که امروزه اقتصاد دانان درآمد های حاصل از فروش نفت را به طور کلی درآمد نمی دانند زیرا از طریق ساز و کار اقتصادی به دست نیامده و صرفا بر فروش منابع خدادادی تکیه کرده است و تجربه سال های اخیر به خصوص چند ماه گذشته نشان می دهد که منبعی بسیار پر نوسان و بی ثبات است. اما تحلیلگران اقتصاد ایران علت افزایش وابستگی دولت ها به نفت را با وجود علم به پر نوسان بودن و خرج منابع سرزمین در مسائلی از جمله مشکلات نهادی، سهل الوصول بودن درآمد نفتی، ساختار اداری – مدیریتی ناکارا، عادت مردم به نوعی ارزان خواهی، بی انضباطی مالی دولت و عدم برخورداری از یکی سیستم مالیاتی کارآمد می دانند.

طبق برآورد های نهاد های بین المللی نفت ایران حدوداً تا 70 سال آینده به اتمام می رسد البته این رقم به عملکرد دولت ها در خصوص میادین نفتی و میزان استفاده و استحصال از آنها امکان کمتر و یا بیشتر شدن دارد. با این حساب ما چه برنامه ریزی برای دوران بدون نفت کشور داریم و آیا قرار است این نعمت خدادادی و سرمایه سرزمینی را صرفاً برای رفع و فتق امور روزمره مصرف کنیم؟

اگر پاسخ منفی است سوالی که مطرح می شود این است در صورتی که ما بخواهیم کشور را بدون نفت اداره کنیم و یا اینکه هنگامی که نفت ایران به اتمام برسد چگونه باید کشور اداره شود؟ برای پاسخ اولیه به این سوال می توانیم رجوعی به تاریخ کشور داشته باشیم و نگاهی به دوران ملی شدن صنعت نفت بیاندازیم، هنگامی که انگلیس پس از اخراج از میادین نفتی توسط دولت وقت، کشتی های جنگی خود را در خلیج فارس مستقر کرد تا مانع از فروش نفت ایران به سایر کشور ها شود. در این دوران دولت مستقر از درآمد های نفتی محروم شد و این در حالی بود که کشور عملاً منبع درآمد ارزی دیگری نداشت و با توطئه انگلیس امکان تبدیل لیره های انگلیسی در اختیار ایران و کسب شده در سال های گذشته به ارز های معتبر دیگر از بین رفت. این امر باعث شد کسری بودجه کشور 4.5 برابر گردد و فشار زیادی به بخش های مختلف کشور وارد آید از جمله اینکه هزینه نگهداری تأسیسات نفتی کشور و حقوق کارمندان و کارگران شرکت نفت خود رقم قابل توجهی بود. اما مصدق با اتخاذ سیاست موازنه منفی نشان داد که در صورت بودن عظم راسخ می توان رشد اقتصادی بدون نفت را نیز تجربه کرد. آمار ها نشان می دهد که در بین سال های 1330 تا 1332 بیش از 8 هزار شرکت در کشور به ثبت رسید. دولت وقت با تشویق صادرات غیر نفتی و تولید کالاهای صنعتی مانند چراغ های نفتی، علاالدین و صادرات محصولات کشاورزی توانست توطئه انگلیس را در زمینه تآمین منابع مالی دولت خنثی کند اما همان طور که می دانید با توطئه ای دیگر و همدستی انگلیس و آمریکا در کودتای 28 مرداد از کار برکنار شد.

این تجربه تاریخی به روشنی نشان می دهد از نظر ظرفیت های درونی کشور و وسعت و تنوع زیستی و منابع سرزمینی این امکان وجود دارد که بتوان کشور را بدون اتکا به نفت اداره کرد. حتی همانطور که مقام معظم رهبری چندی پیش فرمودند، می توان بخشی از اتکا به نفت را با صنایع معدنی جایگزین کرد اما آنچه که مهم است داشتن برنامه و نقشه راه برای خارج کردن بودجه کشور از وابستگی به نفت است که بتوان بر اساس آن اقتصاد کشور را به گونه بازسازی کرد که در آن بودجه از منابع پایدار مالی ارتزاق کند. این امر منوط به شکل گیری ذهنیت غیر مصرفی در مسئولین دولتی است که بر اساس آن با تکیه و توجه به نیروی انسانی کارآمد و جوانی که امروز در کشور وجود دارد و ظرفیت های عظیمی که در بخش های مختلف کشور موجود است و تأکید بر اقتصاد دانش بنیان به جای خام فروشی به سمت ایجاد ارزش افزوده برای تولیدات حرکت کنیم و با ورود در بازار تکنولوژی های نوین استفاده حداکثری از ظرفیت های موجود نماییم.

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
طراحی پرتال خبری، توسط پارس نوین